USD
ҚЫЗЫЛОРДА. 17 қазан. Қызылордада облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қатысуымен «Қызылорданың астаналық кезеңі: тарих пен тағылым» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Бұл туралы облыс әкімі баспасөз қызметінің дерегіне сүйенген rast.kz хабарлайды.
Жиынға Парламент Сенаты мен Мәжілісінің депутаттары Наурызбай Байқадамов, Руслан Рүстемов, Қайрат Тастекеев, Мұрат Әбенов, Мархабат Жайымбетов, Мұрат Ергешбаев, Қазақстанның Еңбек Ері, физика-математика ғылымдарының докторы, профессор, академик, Ұлттық құрылтай мүшесі Асқар Жұмаділдаев, өнертанушы, Қазақстан Суретшілер, Кинематографистер одағының мүшесі Сәуле Қожықова, мемлекет және қоғам қайраткері Болатбек Қуандықов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті «Қазақстан тарихы» кафедрасының меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, академик Берекет Кәрібаев, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, жазушы, драматург Сұлтанәлі Балғабаев, саяси ғылымдар докторы, профессор Әбдіжәлел Бәкір, Анкара Хаджи Байрам Вели университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы Хулия Касапоглу Ченгел, аталған университеттің докторанты Фулия Акман, жазушы, публицист, ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты Бейбіт Қойшыбаев, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің қауымдастырылған профессоры, филология ғылымдарының кандидаты Қайырбек Кемеңгер, Абай облысынан келген делегация және аймақтың зиялы қауым өкілдері, қала, аудан әкімдері, облыстық басқарма басшылары, саяси партия төрағалары және Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің профессорлары қатысты.
Аймақ басшысы Қызылорда қаласының ел астанасы болғанына, «қазақ» атауының қайтарылғанына 100 жыл толу мерейтойымен құттықтап, өңірдің бүгінгі мерекеге толайым табыстармен, жарқын жетістіктермен жеткенін айтты.
«Қасиетті Сыр өңірі – астаналар мекені, ұлт руханияты мен мәдениетінің алтын діңгегі. Ежелгі сақ заманындағы Шірік Рабат, Оғыз мемлекетінің астанасы Жанкент, Ақ Орда мен Қазақ хандығының астанасы Сығанақ қаласы, Қазақ автономиялық кеңестік республикасының астанасы Қызылорда – соның айқын дәлелі. Тарихына үңілсең, ғасырлардан сыр тартатын, бүгінін бағамдасаң, келешегінің кемелдігін аңғартатын «Сыр – Алаштың анасы» деген даналық сөз баршамызға жақсы таныс. Қилы замандарда, зұлматқа толы күндерде, ақтабан шұбырынды кезеңінде, ел ішін ашаршылық жайлағанда бүкіл қазақ баласы көш-керуенінің басын Сырға бұрып, Сырды анасындай паналаған. Бұл өлкенің қазақ үшін орны да, жөні де бөлек», – деп атап өтті облыс әкімі.
«Өздеріңізге белгілі, Бурабайда өткен Ұлттық құрылтайда Мемлекет басшымыз Қасым-Жомарт Тоқаев: «Біздің мемлекеттігіміз мыңжылдықтардан бастау алады, оның тамыры тым тереңде жатқаны даусыз. Бірақ осыдан бір ғасыр бұрын ұлтымыздың өз атауының оралуы тарихи әділдік орнату жолындағы маңызды қадам болғанын ашық айтуымыз керек. Мұндай маңызды оқиғалар ел жадында сақталуға тиіс», деген болатын», – деді Нұрлыбек Машбекұлы бұдан әрі.
Президент Ұлттық құрылтайдың келесі V отырысын Қызылордада өткізу туралы шешімін барша сырбойылықтар зор қуанышпен қабылдап, ризашылық білдіруде.
Астана болған Қызылорда мен бүгінгі жаңарған Қызылорда арадағы жүз жылда бірнеше тарихи кезеңнен өтті. Оның куәгерлері, ұлт мүддесі жолында аймағымыздың дамуына еселі еңбек сіңірген ардақты ағаларымыз ортамызда.
Мереке қарсаңында Қызылорданың кейінгі 100 жылдық тарихына арналған кітап жарық көрді. Өңіріміздің кешегісі мен бүгінінен сыр шертетін деректі фильмдер түсіріліп, көрерменге ұсынылды. Негізгі мақсат жас ұрпаққа аға буынның жасампаз істерін үлгі-өнеге ету, архивтің алтын қорын толықтыру болмақ.
«Бүгінде Мемлекет басшымыздың бастамасымен Әділетті, Қуатты, Қауіпсіз әрі Таза Қазақстанды құру жолында Сыр халқы бекем бірліктің үлгісін танытып, еңбек етуде. Өңіріміздің негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерінің өсімі қамтамасыз етілген, республикада алдыңғы қатардамыз. Биыл жалпы өңірлік өнім көлемі 3 трлн. теңгеден асады. Соңғы үш жылда өңір экономикасына 1 триллион 600 млрд. теңге инвестиция тартылды, – деді аймақ басшысы. – Қаламыздың астана болған 100 жылдық мерейтойына сый ретінде әлеуметтік нысандар бой көтеріп, саябақтар мен аллеялар қайта жаңғыртылуда. Еліміздің болашағы балаларымыздың жан-жақты, сапалы білім алуына қолайлы жағдай жасап, жайлы орта қалыптастыруда жаңа жобалар мен тың бастамалар жүзеге асты».
Бұған қоса, Мемлекет басшының «Туған жерді бірге түлетейік!» бастамасын қолдаған кәсіпкер-меценаттар, қоғамдық қорлар Сыр өңірін көркейтуге өз үлестерін қосып келеді. Демеушілілер 55 млрд. теңгеден астам қаржыны жаңа жобаларға салды.
«Тарих тоғысында болашақтың негізі қаланған мекен – ару Қызылорданың келешегі кемел болғай! Конференция жұмысына сәттілік тілеймін!»,– деді Нұрлыбек Нәлібаев сөзінің соңында.
Жиында Ақмешіттің астана болған кезеңі, «қазақ» атауының қайтарылуы, қала атының «Қызылорда» болып өзгеруі, басқа да маңызды тарихи шешімдер қабылдаудағы ұлт зиялыларының еңбегі және Қызылордада болған тарихи оқиғалар туралы Сәуле Қожықова, Наурызбай Байқадамов, Берекет Кәрібаев, Бейбіт Қойшыбаев, Хулия Касапоглу Ченгел, Қайырбек Кемеңгер, Болатбек Қуандықов баяндама жасады. Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры, филология ғылымдарының кандидаты Ғабит Тұяқбаев облыстық мемлекеттік архивте сақталған ұлт зиялыларының қолтаңбасы қалған құжаттар туралы әәңгімеп берді.
Облыс әкімі барша сырбойылықтар атынан Алаш арысы, ағартушы-ғалым, жерлесіміз, «Қызылорда» атауын ұсынған Қоңырқожа Қожықовтың немересі Сәуле Қожықоваға ата-баба дәстүріне сай шапан жауып, құрмет көрсетті.
