USD
БЕРЛИН. 17 сәуір. Германия АҚШ Солтүстік альянстан шыққан жағдайда «Еуропа НАТО-сын» қалыптастыру жоспарын жақтайтынын білдірді. Бұл туралы The Moscow Times ақпарына сүйенген rast.kz хабарлайды.
The Wall Street Journal газетінің жазуынша, Еуропада АҚШ альянстан шығып кеткен жағдайда өзін-өзі қорғау үшін НАТО-ның белсенді әскери құрылымдарын пайдалануды қамтамасыз етуге арналған жоспарды дайындау қарқын алып келеді.
Мұндай мүмкіндіктерді талдау өткен жылы басталды, бірақ қазір Германияның қолдауы арқасында процесс жаңаша серпін алды. Ол ондаған жылдар бойы Францияның қорғаныс саласындағы Еуропаның егемендігін күшейту туралы үндеуіне қарсы тұрып келген еді. Бірақ канцлер Фридрих Мерцтің кезінде жағдай өзгерді, дейді оның позициясымен таныс адамдар. Бұған АҚШ-тың одақтас ретіндегі сенімділігіне қатысты алаңдаушылық негізгі себеп болып отыр. Ала құйын Дональд Трамп бұл мәселеде де күн сайын құбылып, кәрі құрлық елдері лидерлерін әрі-сәрі етіп қойды.
Кейде «Еуропа НАТО-с» деп аталатын жобамен жұмыс істейтін шенеуніктер одақтың жедел басшылығына көбірек еуропалықтарды тартып, АҚШ-тың әскери ресурстарын өз күштерімен толықтыруға тырысады. Осы уақытқа дейін америкалықтар НАТО-ның әскери құрылымдарында басым рөл атқарып келді.
Жаңа тәсіл жұмыс істеп тұрған ұйыммен бәсекелестікті көздемейді. Бейресми кездесулер Ресейге қатысты тежеуді, қызметтің үздіксіздігін және сенімді ядролық қорғанысты сақтау жолдарын талқылайды, тіпті егер Трамп қорқыта бастаса да, әскерлерді Еуропадан шығарады немесе шабуыл болған жағдайда оған көмекке келуден бас тартады.
Трамп Гренландияны Даниядан тартып аламын деп қорқытқаннан кейін альянсты еуропаландыру белсенді түрде қарастырыла бастады. Енді бұл мәселе Еуропаның Ирандағы американдық соғысты қолдаудан бас тартуына байланысты қарсыласу аясында ерекше өзектілікке ие болды.
«Еуропалықтар енді альянсты көбірек басқарады, деп атап өтті жақында Рютте. Айырмашылық мынада, егер соңғы уақытқа дейін олардан көбірек тәуелсіздік талап еткен Трамп болса, қазір олар Уашингтонның қысымымен емес, оның өсіп келе жатқан дұшпандығына байланысты өз бастамасымен әрекет етуде», деп жазады WSJ.
Соңғы уақытқа дейін Германия мен басқа да Еуропа елдері НАТО-да Еуропаның көшбасшылығына көшу әрекеті АҚШ-қа ескі әлемде өзінің қатысуын азайтуға себеп болуы мүмкін деп қорықты. Бірақ өткен жылдың соңында Мерц бұл көзқарасты қайта қарастыра бастады, Трамп Украинадан кетуге дайын деген қорытындыға келді, дейді газетке оның ұстанымымен таныс адамдар. Олардың айтуынша, Мерц Трамптың өз мәлімдемелерінде Ресей-Украина қақтығысында жәбірленуші мен агрессорды ауыстырғанын және қазіргі әкімшілікте оның НАТО шеңберіндегі саясатын анықтайтын нақты құндылықтар жоқ екенін ұнатпайды.
Германияң позициясының өзгеруі Ұлыбритания, Франция, Польша, Солтүстік Еуропа мемлекеттері және Канада сияқты басқа елдер арасында кеңірек консенсусқа қол жеткізуге ықпал етті, олар қазір НАТО-ны еуропаландыру процесін альянс аясында «тілек білдірушілер коалициясын» құру деп санайды.
