SWP сарапшысы: Ресейдің соғыс шығындары Одақ кезіндегіге жақын
БЕРЛИН. 27 шілде. Ресейдің соғыс шығындары Кеңес Одағы кезіндегі мөлшермен теңесіп қалды. Бұл туралы DW ақпарына сүйенген rast.kz хабарлайды.
«Ресейдің әскери шығындары кешегі Кеңес Одағының кезіндегі деңгейге жақындады», дейді неміс экономисі Янис Клюге. Ол Ресейдің Кеңес Одағы сияқты ыдырайтынын күтпеуге шақырды, өйткені оның экономикасы қазір жоспарлы емес, нарықтық экономикаға айналған.
Ресейдің әскери шығындары кейінгі Кеңес Одағының деңгейіне жақындады. Бұл бағалауды Берлин ғылым және саясат қорының (SWP) ғылыми қызметкері, неміс экономисі Янис Клюге жасады. Оның түсіндірмесі 26 шілде, сенбі күні Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) газетінде жарияланды.
Клюге Ресей Федерациясы федералдық бюджетінің тікелей әскери шығыстарын ғана емес, сонымен бірге соғысқа байланысты аймақтық бюджеттер мен әлеуметтік жүйелерге түсетін ауыртпалықты, сондай-ақ Ұлттық әл-ауқат қорынан жұмсалатын шығындарды ескергенін айтты.
Жалпы, әскери шығындар, оның бағалауы бойынша, Ресейдің жалпы ішкі өнімінің 8-10 пайызын құрайды.
«Бұл Кеңес Одағына қатысты кейбір болжамдардан алыс емес», – деді экономист.
2025 жылдың сәуірінде Стокгольмдағы халықаралық бейбітшілікті зерттеу институты 2024 жылдың соңына қарай Ресейдің әскери шығындарын ЖІӨ-нің 7,1 пайызын құрайды деп бағалады.
FAZ бұрынғы КСРО кезіндегі әскери шығындар туралы нақты деректер әлі жоқ екенін еске салады. Әртүрлі бағалаулар бойынша олар кеңестік ішкі жалпы өнімнің 10-нан 20 пайызына дейін жетті.
Клюге Ресейдің қазіргі экономикалық мәселелерін КСРО-ның ыдырауына әкелген проблемалармен салыстырмауға шақырды. Ғалымның айтуынша, Ресей экономикасы ішкі жалпы өнімнің 15 пайызын құрайтын әскери шығындардың өзінде де тұрақты болып қала алады. «Мұндай жағдайда қарапайым ресейліктердің табысы күрт азаяды, бірақ ел ыдырамайды» дейді экономист.
Оның айтуынша, бұған Ресейдің капиталистік нарық жүйесін сақтап қалуы себеп. Мемлекеттің экономикаға араласуы, ішінара ұлттандыру, баждар мен тыйымдар әлі «экономикалық жүйені толығымен өзгертетін» нәрсеге айналған жоқ. FAZ сонымен қатар ресейлік тәуелсіз экономистер Сергей Алексашенко мен Александра Прокопенконың пікірін алды. Олар бүгінгі Ресей экономикасын кешегі КСРО-мен салыстыру дұрыс емес екенін растады, өйткені экономика сол кезде жоспарланған болатын.
Клюге Украинаның оккупацияланған аймақтарына жұмсалған шығындарды ескереді.
FAZ мәтбұғатындағы мақаласында Клюге Ресейдің әскери шығындарын нақты қалай бағалайтынын егжей-тегжейлі сипаттамаған. 2024 жылдың қараша айындағы SWP есебінде ол мұны, мысалы, Украинаның оккупацияланған аймақтарындағы денсаулық сақтау немесе құрылысқа қосымша шығындармен байланыстыратынын жазды.
Есепке сәйкес, 2024 жылдың қараша айындағы жағдай бойынша әскери шығындар Ресейдің жалпы ішкі өнімінің 7-8 пайызын құраған. Бұл КСРО ыдырағаннан кейінгі ең үлкен көрсеткіш болды және Украинадағы соғыс басталғаннан бері 2 еседен астам өскенін білдіреді. 2021 жылы Ресей қорғаныс саласына ішкі жалпы өнімнің 3,6 пайызын жұмсады.
