USD
Транскаспий талшықты-оптикалық байланыс желісінің (ТОБЖ) іске қосылуы Қаазақстан үшін Азия мен Еуропа арасындағы ең ірі халықаралық цифрлық торапқа (хабқа) айналуға жол ашады. Каспий теңізінің түбімен тартылған, ұзындығы 380 шақырымдық бұл кабельдік магистраль еліміздің стратегиялық, экономикалық және технологиялық тәуелсіздігін мүлдем жаңа деңгейге көтереді.
Бұл ауқымды жобаның Қазақстанға беретін негізгі артықшылықтары:
- Цифрлық тәуелсіздік және бағыттарды әртараптандыру
Осы уақытқа дейін Қазақстан мен Орталық Азия елдерінің сыртқы интернет трафигі негізінен Ресей аумағы арқылы өтетін магистральдарға тәуелді болып келді. Жаңа Транскаспий желісі Ақтау мен Әзербайжанның Сумғайыт қалаларын тікелей байланыстырып, Қара және Жерорта теңіздеріндегі халықаралық жүйелерге шығуға мүмкіндік береді. Бұл еліміздің цифрлық егемендігін нығайтып, сыртқы үзілістер мен геосаяси тәуекелдерден қорғайды.
- Интернет жылдамдығы мен сигнал сапасының артуы
Жаңа оптикалық желі деректерді өте жоғары жылдамдықпен және ең бастысы — минималды кідіріспен (delay) тасымалдауды қамтамасыз етеді. Нақтырақ айтсақ:
Ақтау мен Ыстамбұл арасындағы сигнал кідірісі небәрі 34 миллисекундты құрайды.
Таяу жылдары бұл бағыт бойынша транзиттік трафик көлемі екі еседен астам өсіп, 21,6 Тбит/с көрсеткішіне жетеді деп болжануда.
Бұл еліміздегі 5G желісінің, заманауи протоколдар мен «ақылды» маршрутизаторлардың толыққанды әрі сапалы жұмыс істеуіне негіз болады.
- Жаһандық IT-гиганттар мен инвестиция тарту
Әлемдік деңгейдегі ірі технологиялық компаниялар (мысалы, Google, Microsoft, Amazon және т.б.) өздерінің серверлері мен деректер қорын орналастыру үшін кідіріссіз, қуатты байланыс арналары бар аймақтарды таңдайды. Бұл желі Қазақстанға әлемдік IT-инвесторларды тартып, бұлтты технологиялар нарығын кеңейтуге мүмкіндік береді.
- «Деректер орталықтары алқабын» (Data Center Valley) дамыту
Жоба елімізде (атап айтқанда, Екібастұз, Павлодар өңірлерінде) салынып жатқан ірі дата-орталықтар инфрақұрылымымен тікелей ұштасады. Қазақстан тек ақпаратты өткізуші транзитті ел ғана емес, сонымен бірге халықаралық деректерді сақтау, өңдеу және талдау бойынша өз қызметін ұсынатын аймақтық көшбасшыға айналады.
- Жасанды интеллект (AI) инфрақұрылымын өркендету
Заманауи Жасанды интеллект үлгілерін оқыту және оларды қолдану орасан зор есептеуіш қуат пен деректерді лезде алмасу инфрақұрылымын талап етеді. ТОБЖ елімізде жасанды интеллект экожүйесін және отандық технологиялық стартаптарды дамытуға үлкен серпін береді.]
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бұл қадамды жоғары бағалап: «Халықаралық маңызы зор бірегей жобаны іске қостық. Ең бастысы, бұл – жаңа заманның дәлізі. Тек көлік дәлізі ғана емес, мүлдем жаңа дәуірге, цифрландыру кезеңіне тиесілі жаңалық», — деп атап өтті.
Қорыта айтқанда, бұл жоба Қазақстанның географиялық тұйықтығын цифрлық әлемде толықтай жойып, елімізді Еуропа мен Азияны байланыстыратын басты «цифрлық көпірге» айналдырады.
