Иран: Наразылық барысында 35 адам қаза тауып, 1200 адам қамалды
ТЕГЕРАН. 6 қаңтар. Иранда 9 күннен бері жүріп жатқан қарсылық акциясы кезінде 35 адамның өлтіріліп, 1200 адамның қамауға алынғаны белгілі болды. Бұл туралы HRANA ақпарына сүйенген rast.kz хабарлайды.
Агенттік мәліметтері бойынша, желтоқсан айының соңында басталған наразылық акциялары кем дегенде 88 қалада немесе елдің 31 провинциясының 27-сінде өтіп жатыр. Адам құқықтары белсенділерінің айтуынша, Иран қауіпсіздік күштері демонстранттарға қарсы күш қолдана бастапты.
Бұл әрекеттер Мешхед пен Тегеран сияқты ірі қалаларда наразылық акцияларының жаңа толқынын тудырған. Ел бойынша кем дегенде 17 университеттің студенттері демонстрацияларға қосылған. Студенттік БАҚ мәліметтері бойынша, бұған жауап ретінде қауіпсіздік күштері кампустарға рейдтер жүргізе бастады. Жалпы алғанда, елде басталған наразылықтар Ирандағы 2022 жылдан бергі ең ірі наразылық акциясына айналды, сол кезде 22 жастағы Махса Аминидің «моральдық полиция» ұстағаннан кейін қайтыс болуы қоғамда наразылықты тудырды.
Адам құқықтарын қорғаушылардың мәліметінше, Ирандағы жаппай наразылықтар кезінде тіркелген 35 өлімнің 29-ы наразылық білдірушілер, 4-і балалар және 2-і қауіпсіздік күштерінің өкілдері болған.
БАҚ хабарламаларына сәйкес, қауіпсіздік күштері Кухдашттағы демонстрацияны тарату үшін өлімге әкелетін күш қолдануға тырысқан. Жауап ретінде наразылық білдірушілер тас лақтыра бастаған.
5 қаңтарда Иран Ислам Республикасының сот жүйесі наразылықтар кезінде тұтқындалғандарға ешқандай жеңілдік көрсетілмейтінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Иран 2025 жылға дейін шамамен 2000 адамды өлім жазасына кескен, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда екі есе көп.
Британдық The Times газеті бұған дейін Ұлыбритания барлау қызметіне сілтеме жасай отырып, 86 жастағы аятолла Әли Хаменеи армия мен қауіпсіздік күштері наразылық білдірушілердің жағына шыққанын көрсе, Тегераннан кетуді жоспарлап отырғанын жазды.
Ислам революциясынан кейін Ираннан қашып кеткен бұрынғы Израиль барлау офицері Бени Сабти Хаменеидің «оған басқа орын жоқ болғандықтан» Мәскеуге кетуі мүмкін деп санайды. Ол мысал ретінде Сирия көшбасшысы Башар әл-Асадтың көтерілісшілер Дамаскті басып алғанға дейін бірден Мәскеуге қашып кетуін келтіреді.
«Ирандағы жаппай наразылықтар 28 желтоқсаннан бері жалғасып келеді. Олар Тегеранның басты базарында басталды, онда көптеген дүкеншілер гиперинфляция мен бағаның күрт ауытқуына наразылық ретінде дүкендерін жапты», деп жазды AFP.
